فصلنامه مطالعات هنر

فصلنامه مطالعات هنر

تأثیر تحلیل نقش‌مایه‌های فولکلور بر حفظ هویت قالی‌های نوبران با رویکرد آینده‌نگاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نرگس احمدی 1
مهران هوشیار 2
رضا میرمبین 3
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه سوره. Narges.ahmadi700@gmail.com
2 دانشیار دکتری تخصصی، دانشگاه سوره. houshiar@soore.ac.ir
3 مدرس گروه صنایع دستی و هنر اسلامی دانشگاه سوره.r.mirmobin@yahoo.com
10.22083/ssa.2024.448188.1031
چکیده
قالی‌های ذهنی‌باف، تجلی‌گاه فرهنگ عامه و منابع ارزشمندی در مطالعات فرهنگی است. دغدغۀ پژوهش، کم‌رونقی تولید، کاربرد و فراموشی طرح‌ قالی‌های روستای سامان ساوه است. باهدف اصلی احیاء، حفظ و انتقال میراث فرهنگی به نسل‌های آینده در مقابله با تهاجم فرهنگی از جهاد تبیین به‌عنوان ضرورت پژوهش و راهبرد برای رفع دغدغۀ پژوهش استفاده شده است. جامعۀ آماری، روستاهای نوبران ساوه و جامعه هدف، روستای سامان از دهستان کوهپایه نوبران است. پژوهش بنیادی، کیفی و توصیفی ـ تحلیلی حاضر با رویکرد آینده‌نگاری با روش اسنادی، میدانی و مصاحبه به سؤالات ذیل پاسخ می‌دهد. 1. چگونه می‌توان از نقش‌مایه‌های قالی روستایی ساوه در راستای تحقق جهاد تبیین استفاده کرد؟ 2. دستاورد تحقق جهاد تبیین با دیدگاه آینده‌نگاری در هویت منطقۀ نوبران چیست؟ جهاد تبیین به سه صورت قابل انجام است. الف) تبیین فرهنگی، با پژوهش و تشریح محتوای طرح‌ قالی‌ها در قالب مقاله، کتاب و تولید محتوا. ب) تبیین هنری، با طراحی طرح‌های ذهنی در معرض فراموشی منطقه به نقشه‌های قالی. ج) تبیین اقتصادی-سیاسی با افشای شیوۀ استعماری غرب برای تسلط اقتصادی و فرهنگی بر ایران ازطریق قالی. نوشتار حاضر به بعد فرهنگی، اقتصادی و سیاسی پرداخته، همچنین دستاورد آن ایجاد شناخت وخودباوری، احیای هویت ملی و معرفی جهاد تبیین به‌عنوان پدافند غیرعامل در جنگ نرم است که به رونق تولید می‌انجامد.
کلیدواژه‌ها
آینده‌نگاری
جهاد تبیین
فولکلور
نقش‌مایه
نوبران

عنوان مقاله English

The effect of the analysis of folklore motifs on the preservation of the identity of Nobaran carpets: Foresight

نویسندگان English

Narges Ahmadi 1
Mehran Houshiar 2
Reza Mirmobin 3
1 M.A. Student, Handicrafts, Faculty of Arts, Sourah University. Narges.ahmadi@soore.ac.ir Mehran Hoshiar, Associate Professor, Soura University, houshiar@soore.ac.ir
2 Associate Professor, Ph.D. Soura University. houshiar@soore.ac.ir
3 Lecturer of the Handicrafts and Islamic Art Department of Soura University. r.mirmobin@yahoo.com
چکیده English

Mentally woven carpets are a manifestation of popular culture and valuable resources in cultural studies. The concern of the research is the lack of production, use and forgetting of the design of Saman Saveh village carpets. With the main goal of reviving, preserving and transferring cultural heritage to future generations in the face of cultural invasion, Jihad of explanation has been used as a necessity of research and a strategy to solve the concern of research. The statistical population is Nobaran Saveh villages and the target population is Saman village of Nobaran foothills. The present fundamental, qualitative and descriptive-analytical research answers the following questions with a prospective approach with documentary, field, and interview methods: 1. How can the motifs of Saveh village rugs be used in order to realize the “Elucidation Jihad” as quoted by supreme leader of Iran? “Elucidation Jihad” can be done in three ways: A- Cultural explanation, by researching and explaining the content of carpet designs in the form of articles, books, and content creation; B- Artistic explanation, by designing mental designs in the area of carpet patterns in Iran; C- The present article deals with the cultural and political economic aspect and its achievement is to create recognition and self-confidence and to revive the national identity and to introduce the “Elucidation Jihad” as a non-active defense in the soft war that leads to the prosperity of production.

کلیدواژه‌ها English

Elucidation Jihad
folklore
futurism
pattern
Nobaran
منابع و مأخذ
 
اذکایی، پرویز(1369). ساوه‌ باستان. ساوه‌نامه: اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ساوه.
بیگ‌‌باباپور، یوسف(1391). رساله در تاریخ ساوه در دورة قاجاریه از مؤلفی ناشناخته. پیام بهارستان،4(16)،
بیهقی، حسینعلی(1365). پژوهش و بررسی فرهنگ عامه ایران. آستان قدس رضوی.
صوراسرافیل، شیرین(1367). فرش ایران (سیری در مراحل تکمیل فرش، طراحی، رنگرزی و رفو)، تهران: انتشارات فرهنگسرا.
حصوری، علی(1389). مبانی طراحی سنتی در ایران، تهران: انتشارات چشمه.
حشمتی رضوی، فضل‌الله(1392). تاریخ فرش، سیر تحول و تطور فرش‌بافی ایران، تهران: انتشارات سمت
دهخدا، محمد(1388). فرهنگنامۀ دهخدا. مؤسسۀ دهخدا.
اسکویی، نرگس(1394). تأثیر فرهنگ عامه بر شعر رسمی. زبان و ادبیات فارسی، (39) 1-22.
افروغ، محمد(1390). نقوش قالی دستباف ایرانی، عناصر و نمادهایی از هویت ملی. مطالعات ملی، 4(142)، 142-172. Dor: 20.1001.1.1735059.1390.12.48.7.7
آویشی،حمیدرضا، محمدزاده، سوگند و آویشی، عاطفه(1399). تأثیر آیین میترائیسم در نقش‌مایه‌های ماهی درهم فرش صفوی. مطالعات هنر اسلامی، 17(40)، 268-282. Doi: 10.22034/IAS.2020.219100.1186
حاج‌محمدحسینی، همایون، آیت‌اللهی، حبیب‌الله(1384). زیبایی‌شناسی در فرش‌های روستایی ایران. گلجام، 1، 61-95. Dor: 20.1001.1.20082738.1384.1.1.14.8
صلح میرزایی، سعید(1400). جهاد تبیین در اندیشۀ حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌‌العالی)، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
طاهری، صدرالدین(1388). بن‌مایۀ ماهی در هم در قالی ایرانی. فصلنامه فروزش، (4).
غفاری، علی‌اکبر(1391). دیار سامان؛ پیشینه تاریخی، فرهنگ باستانی و اعلام جغرافیایی سامان ساوه، تهران: انتشارات لاهیتا.
مینورسکی، ولادیمیر(1369). شهر ساوه، ترجمۀ مرتضی ذکایی، ساوه‌نامه (مجموعه مقاله‌های ساوه‌پژوهی)، مشهد: اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ساوه.
نهچیری، عبدالحسین(1370). جغرافیای تاریخی شهرها. تهران: انتشارات مدرسه.
ستوده، منوچهر(1380). دشت بیات، مجله بخارا. 17(4)، 85-93.
 عسگری، مینا، وند شعاری، علی(1395). مطالعه تطبیقی ساختار طرح و نقش قالی‌های شاهسون ایران شمال‌غرب، مرکز و جنوب. مطالعات تطبیقی هنر، 6(11)، 11-23.    Dor: 20.1001.1.23453842.1395.6.11.4.7
عسگری، مینا، وند شعاری،علی و یعقوب‌زاده، آزاده(1397). بررسی طرح و نقش قالی‌های شاهسون بغدادی (نواحی مرکز ایران). مطالعات هنر اسلامی، 30 (صفحه)، 76-94.
مجابی، سید‌علی، فنایی، زهرا(1395). طبقه‌بندی طرح‌ها و نقش‌مایه‌های قالی ذهنی‌بافت روستای مزلقان. انتشارات گلجام، 29، 93-117. Dor: ‎ 20.1001.1.20082738.1395.12.29.5.2
مراد‌پیری، هادی، کاوند، ندا(1401). رسالت‌های راهبردی دانشجویان به مثابه قدرت نرم در جهاد تبیین با بهره‌گیری از منویات امام خامنه‌ای (مد ظله‌العالی). فصلنامه علمی مطالعات قدرت نرم، 12(4)، 7-27. 
Dor: 20.1001.1.23225580.1401.12.4.4.5
مرادی، علیرضا(1390). نقش میراث فرهنگی در تقویت هویت فرهنگی. ماهنامه مهندسی فرهنگی، 5(53و54).
مهربانی، قربانلی و زرگران خوزانی، فاطمه(1401). واکاوی جهاد تبیین: پژوهشی مبتنی‌بر تحلیل مضمون در بیانات مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی). فصلنامه علمی مطالعات مدیریت ملی راهبردی دفاع، 6(24)، 414-383.
نفیسی‌نیا، لیلا و آشوری، محمدتقی(1392). نقش هراتی «ماهی در هم» در جغرافیای فرش ایران. نشریه گلجام، (23)، 91-110.
هوشیار، مهران(1401). بازتعریف صنایع ‌دستی معاصر ایران با رویکرد آینده‌پژوهی، دوفصلنامه علمی هنرهای صناعی ایران، 5(8). Doi: 10.22052/HSI.2022.246481.1030
طاهری، عبدالحمید و بیاتی، احمد(1396). فرهنگ بومی و تمدن توسعه. همایش بین‌المللی مدیریت، حسابداری، اقتصاد و علوم اجتماعی، مرکز آموزش و پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان همدان.
مجیدی، مژگان، نوروز برازجانی، ویدا و حاتم، غلامعلی(1390). نقش اعتقادات و باورها در نقوش دست‌بافته‌های عشایری. همایش ملی هنر، فرهنگ، تاریخ و تولید فرش دستباف ایران و جهان، 261-267.
مقام معظم رهبری در دیدار با فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش(1400). پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای.
مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از اهالی فرهنگ و هنر(1380). پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای.
مقام معظم رهبری در دیدار دست‌اندرکاران برگزاری مراسم ارتحال امام خمینی (ره) (1376). پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر نشر آثار مقام معظم رهبری.
بازیابی بهمن1401 https://www.khamenei.ir
 
References
Afrogh, Mohammad. (2010). Iranian handmade carpet motifs, elements and symbols of national identity. National Studies, 4(142), 142-172. [In Persian]
Asgari, Mina and Vand Shaari, Ali (2015). A comparative study of the design structure and role of shahsoun carpets in north-west, center and south of Iran. Comparative Art Studies, (11), 11-23. [In Persian]
Asgari, Mina and Vand Shaari, Ali and Yaqoubzadeh, Azadeh. (2017). Examining the designs and patterns of Shahson Baghdadi carpets (central areas of Iran), Islamic art studies, (30), 76-94. [In Persian]
Avishi, Hamidreza and Mohammadzadeh, Sogand and Avishi, Atefeh. (2019). The influence of Mithraism in the motifs of fish motifs in Safavid carpets. Islamic Art Studies, 17(40), 268-282. [In Persian]
Azkaei, Parvez. (1369). Ancient Saveh. Article in: Saveh Name: Saveh Culture and Islamic Guidance Department. [In Persian]
Bey Babapour, Yusuf. (2011). A treatise on the history of Saveh in the Qajar period by an unknown author. Payam Baharestan, fourth year. 16(374). [In Persian]
Bayhaghi, Hossein Ali. (1365). Research and investigation of popular culture of Iran. Astan Qods Razavi. [In Persian]
Dehkhoda, Mohammad. (2008). Dictionary of Dehkhoda. Dehkhoda Institute. [In Persian]
Ghaffari, Ali Akbar. (2011). Diyar Saman Historical background, ancient culture and geographical declaration of Saman Saveh. First edition, Tehran: Lahita. [In Persian]
Haj Mohammad Hosseini, Homayun and Ayatollahi, Habibullah. (1384). Aesthetics in rural Iranian carpets. Goljam(1), 61-95. [In Persian]
Hasuri, Ali. (1389). Basics of traditional design in Iran, third edition, Tehran: Cheshme. [In Persian]
Heshmati Razavi, Fadlullah. (2012). History of carpets, evolution and development of Iranian carpet weaving. Third edition, Tehran: Samt. [In Persian]
Hoshiar, Mehran. (1401). "Redefining Iran's Contemporary Handicrafts with a Futuristic Approach", Biquarterly Journal of Iranian Crafts, 5(8). [In Persian]. Dor: Doi: 10.22052/HSI.2022.246481.1030.
 
Majidi, Mozhgan and Norouz Barazjani, Vida and Hatem, Gholamali. (2018). The role of beliefs in nomadic handwoven motifs. National conference of art, culture, history and production of handwoven carpets of Iran and the world, 28 and 29 April, Islamic Azad University, Najafabad branch, 261-267. [In Persian]
 
Mirzaei peace, Saeed. (1400). Explanation Jihad in the thought of Ayatollah Ali Khamenei (Madazalah al-Aali), first edition, Tehran: Islamic Revolution. [In Persian]
Minorsky, Vladimir. (1369). Saveh city, translated by Morteza Zakai, Savehnameh (a collection of Saveh research articles), Mashhad: Saveh Culture and Islamic Guidance Department. [In Persian]
Mojabi, Seyyed Ali and Fanai, Zahra. (2015). Classification of the designs and motifs of the mental woven carpet of Mazalghan village. Goljam, (29), 117-93. [In Persian] Dor: ‎ 20.1001.1.20082738.1395.12.29.5.2.
Muradpiri, Hadi, Kavand, Nada. (1401). "Students' strategic messages as soft power in the Jihad of clarification using Imam Khamenei's menus (Zaleh al-Ali mod)", Scientific Quarterly of Soft Power Studies, Volume 12, (4), Serial Number (31). [In Persian]
Moradi, Alireza. (1390). "The role of cultural heritage in strengthening cultural identity", Cultural Engineering, 5, 53-54. [In Persian] Dor: 20.1001.1.23225580.1401.12.4.4.5.
Mehrabani, Ghorbanli and Zargaran Khozani, Fatemeh. (1401). Analyzing the jihad of explanation: a research based on thematic analysis in the statements of the Supreme Leader Scientific Quarterly Journal of Defense Strategic National Management Studies, 6(24). [In Persian]
Nahchiri, Abdul Hossein. (1370). Historical Geography of Cities, Volume 1, Tehran, Madrasa, (121). [In Persian]
Nafisinia, Leila and Ashuri, Mohammad Taghi. (2012). "The role of Herati "fish together" in the geography of Iranian rugs", Goljam publication, (23), 91-110. [In Persian]
Surasrafil, Shirin. (1367). Farsh Iran (Survey in the stages of carpet completion, design, dyeing and finishing), second edition, Tehran: Farhangsera. [In Persian]
Skui, Nargis. (2014). The influence of popular culture on formal poetry. Persian language and literature, (39), 1- 22. [In Persian]
Sotoudeh, Manouchehr. (2010). Dasht Bayat, Bukhara. 17(4), 85-93. [In Persian]
Supreme Leader in a group meeting of people of culture and art. (1380). The information base of the Office for the Preservation and Publication of the Works of Ayatollah Ali Khamenei, one August, retrieval of Bahman 1401. [In Persian]
Supreme Leader in a meeting with those involved in the funeral ceremony of Imam Khomeini (RA). (1376). Information base of Supreme Leader's Publications Office, 12 Khordad Retrieving Bahman 1401 [In Persian]
Taheri, Sadruddin. (1388). Fish sauce in Persian carpet. Furozesh, (4). [In Persian]
The Supreme Leader in a meeting with the commanders and employees of the
Air Force and Air Defense of the Army. (1400). The information base of the Office for the Preservation and Publication of the Works of Ayatollah Ali Khamenei, 19 Bahman, retrieved 1401 Bahman. [In Persian]