فصلنامه مطالعات هنر

فصلنامه مطالعات هنر

مطالعه تأثیر کارت پستال‌های فرنگی بر شکل‌گیری نقاشی‌های رئالیستی با محوریت طبیعت در تزئینات معماری دوره قاجار (مطالعه موردی: خانه سلطان بیگم تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهراسادات حیات غیبی 1
جمال الدین سهیلی 2
1 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران. zahrasadat.hayatgheibi@iau.ir
2 دانشیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. (نویسنده مسئول) soheili@qiau.ac.ir
10.22083/ssa.2024.470562.1037
چکیده
در زمان حاکمیت قاجار بر ایران، ارتباطات گسترده و بیش از پیش شاهان قاجاری با کشورهای اروپایی، تأثیر بسزایی در حوزه هنر ایرانی داشته است. هدف از پژوهش حاضر، رسیدن به پاسخ این پرسش است که؛ ورود کارت پستال به ایران به چه صورت برروی سبک و مضمون دیوارنگاره‌های خانه سلطان بیگم تاثیر داشته است؟ پژوهش حاضر به روش توصیفی_ تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات با بهره‌گیری از کتب و پژوهش‌های گذشته و همچنین مطالعه میدانی، برروی 14 نقاشی دیواری خانه‌ی مورد مطالعه، انجام گردیده است. نظر به اینکه دیوارنگاره‌های خانه سلطان بیگم تهران، به عنوان یکی از ارزش‌های اصیل فرهنگی و تاریخی مطرح بوده و اطلاعات ارزشمندی را با خود همراه داشته است و با توجه به اینکه این نقاشی‌ها به عنوان هویت تصویری برهه‌ای از تاریخ این شهر است، بررسی نقاشی‌های اینگونه بناها از اهمیت خاصی برخوردار است و ضرورت انجام پژوهش را دوچندان می‌کند.

پس از انجام تحقیق، این نتیجه به دست آمد که در زمان قاجار کارت پستال‌هایی که از فرنگ وارد ایران می شد، از چنان اهمیت و محبوبیتی برخوردار شد که به سرعت در فضاهای معماری و بر روی دیوار منازل بازتاب یافت و مورد استفاده قرار گرفتند. درباریان تصاویر کارت پستال‌ها را برروی دیوار منازلشان ثبت می‌کرده‌اند. در خانه سلطان بیگم نیز تصاویری از طبیعت کشورهای غربی در تالار اصلی آن یافت می‌شود. این تصاویر از طبیعت ایران نیستند زیرا بعضا در آن‌ها ساختمان‌هایی به تصویر کشیده شده است که معماری آن‌ها متعلق به انگلیس، سوئیس، فرانسه و روسیه می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
دیوارنگاره
رئالیسم
مضمون طبیعت
کارت پستال

عنوان مقاله English

Studying the influence of Western countries postcards on the formation of realistic paintings centered on nature in the architectural decorations of the Qajar period (Case study: Sultan Begum's house in Tehran)

نویسندگان English

Zahra sadat Hayatgheibi 1
Jamaluddin Soheili 2
1 PhD Researcher in Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran. zahrasadat.hayatgheibi@iau.ir
2 Department of Architecture, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran. )Corresponding Author (soheili@qiau.ac.ir
چکیده English

During the Qajar rule over Iran, the extensive and more than ever connections of the Qajar kings with European countries had a significant impact on the field of Iranian art. The purpose of the present research is to find the answer to this question, how did the arrival of postcards in Iran affect the style and theme of the murals in Sultan Begum's house? The present research has been carried out by descriptive-analytical method and information gathering method using books and past researches as well as field study on 14 wall paintings of the studied house. Considering that the murals of Sultan Begum's house in Tehran have been considered as one of the original cultural and historical values and have brought valuable information with them, and considering that these paintings are a pictorial identity of a moment in the history of this city, the examination of such paintings Buildings are of special importance and doubles the necessity of conducting research.

After conducting the studies, we found that during the Qajar era, the postcards that entered Iran from Farang had a special importance and popularity. The courtiers recorded the pictures of the postcards on the walls of their houses. In Sultan Begum's house, pictures of the nature of western countries can be found in its main hall. These pictures are not of Iranian nature because sometimes they depict buildings whose architecture belongs to England, Switzerland, France and Russia.

کلیدواژه‌ها English

mural
realism
nature theme
postcard
آرناسن، ه(1388). تاریخ هنر نوین. ترجمۀ محمدتقی فرامرزی.
جمالی، فاطمه(1397). تحلیل ساختاری کارت‌پستال‌های قاجار. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد ارتباط تصویری، مؤسسه آموزش عالی ارم شیراز.
دیویدجی، راکسبورو، مک ویلیامز، مری(1402). کتاب شگردهای تصویر در هنر عصر قاجار. ترجمۀ حسن خوبدل، انتشارات اورکا.
بلیلان اصل، لیدا. کفاشیان، زهرا. اقبالی، مولود و هاشمی، میرداوود(1398). بررسی تأثیر عکس, تمبر و کارت پستال بر دیوارنگاری های خانه‌های قاجار تبریز (مطالعۀ موردی: خانه حریری تبریز). مطالعات فرهنگ - ارتباطات، 89-111.
نکوئی مهر، فاطمه، سلطان زاده، حسین، و میرشاهزاده، شروین(1401). مطالعه تطبیقی نقوش غربی و نقوش ایرانی عمارت های دوره قاجار مورد پژوهی: عمارت باغ عفیف آباد شیراز. مطالعات هنر اسلامی، 19(48)، 692-714.
آقائی، عبدالله، رحیمی، حنیف(1399). محاکات مناظر اروپایی در نقاشی متأخر صفوی. کیمیای هنر، 9(37)، 7-18.
سید حسینی، رضا(1375). از ماست که بر ماست. (فروردین و اردیبهشت شماره 75 و 74،73).
شلویری، علیرضا(1392). پیشینۀ نشر و رواج کارت‌پستال. فصلنامه حرفه هنرمند، 16-27.
آرشیو سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، (1402).
Arnason, H. H. H., and Peter Kalb. (2003). History of Modern Art. 5th ed. Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall. [in Persian]
Cosgrove, Denis. (1985). Prospect, Perspective and the Evolution of the Landscape Idea, In. Transactions of the Institute of British Geographers, New Series, Vol. 10, No. 1, 45-62. [in Paersian]
Markwood, Jill. (2010). Photography’s Influence on Painting, Agora 9(8). [in Persian]
Mitchell, W. J. T. (1995). Gombrich and the Rise of Landscape In. Image, Object, Text, Ed. Ann Birmingham and John Brewer, New York: Routledge. [in Persian]
 Wood, Christopher. (1993). Albrecht Altdorf. London: Reakition book. [in Persian]